Antik Kentlerİç Anadolu

Ballıhisar Pessinus Antik Kenti

Pessinus Hangi Kentte?

Pessinus Hangi kentte? Pessinus nerede?
Anadolu’da önceleri Phrygia, sonraları Galatia bölgesindeki kutsal kent, Pessinus Antik Kenti
Antik Çağ’da Agdistis ya da Dindiymos adıyla bilinen bir dağın eteğinde kurulan kent günümüzde Eskişehir’in Sivrihisar ın 13 km uzağında Ankara Eskişehir karayolunun Ballıhisar mahallesinde bulunur.

Ballıhisar Pessinus Antik Kenti

Sivrihisar’ın güneyindeki Ballıhisar yıkıntılarının Pessinus a ait olduğunu Charles Texier kanıtladı. Kentin kuruluşu, Phryg kaynaklarına göre Kral Midas’a değin iner. Bazı eski yazarlar, kentin adını Troos’un oğlu İlos’un koyduğunu ileri sürerler. Eisler, Pessinus adının Yunanyca “Oyun taşı, zar” anlamına gelen pessos sözünden geldiğini ve Pessinus Magna Meter’in (Kibele) fetişinin zar biçimli olduğunu savunsa da bu bilginin doğruluğu halen tartışılmaktadır.

Ballıhisar Pessinus Antik Kenti
Ballıhisar Pessinus Antik Kenti

Pessinus, Ana Tanrıça Kibele-Agdistis kültünün merkeziydi. Kibele nin Küçük Asyalıların en eski baş tanrıçası olduğunu düşünülecek olursa, Pessinius Antik Kentinin Phryg göçlerinden çok daha önce kurulduğu ortaya çıkmaktadır.

Kentte, Ana Tanrıça Kibele nin içinde kara bir göktaşının bulunduğu tapınağın çevresinde, hadım rahiplerin yönetiminde, adeta bir din devleti kurulmuştu. Tanrıçanın büyük ünü, taşın Mö 204 yılında Roma’ya taşınmasına yol açtı.

Pausanias, eski geleneklerinden ayrılmayan Pessinus’luların kendi zamanında bile domuz eti yemediklerini açıklar.

Pessinus Hangi Kentte
Pessinus Hangi Kentte

Kutsal kentin güçlü, kalabalık bir ordusu vardı. Galatların bir kolu olan Tolistobagların saldırısından ve onların yerleşim alanı içinde kalmasından sonra da kent, bir yüzyıl kadar bağımsızlığını korumayı başardı. İsa’dan önce 189’da Manlius, Galatlar üstüne bir sefere çıkarken Pessinus rahiplerinin elçileri Sangarios ırmağı kıyılarına giderek Manlis’un savaşı kazanacağını duyurdular.

183 de Galatları kısa bir süre Pergamon egemenliğinde görüyoruz. Bundan sonraki 17 yıl hakkında pek bilgi bulunmamaktadır. Yalnız İsa’dan önce 164 yıllarında Pergamon Krallarından Eumenes II ile Attalos II’nin Galatlara karşı Pergamon’un politikasını desteklediği anlaşılmaktadır. Bu mektuplarda Pessinus yüksek rahibi bağımsız bir kral şeklinde görülür. Rahip hiç kimseye sormadan kendi başına karar verme yetkisine sahipti.

Pessinus Antik
Pessinus Hangi Kentte

İsa’dan önce 189’dan itibaren Galatların Pessinus’u büyük ölçüde etkilediği anlaşılmaktadır. Eski yazarlar İÖ II. Yüzyıl sonlarına doğru Roma ile Pessinus arasında dostça ilişkilerden söz ederler. Diodoros’a göre, Magna Mater’in rahibi Pessinus’lu Batakes Roma’yı ziyaret ederek, Roma’nın Kimberler ve Teutonlar ile yapacağı savaşları kazanacağını bildirir.

Dinsel açıdan olduğu kadar tecimsel yönden de önemi büyük olan Pessinus, İsa’dan Önce 25’de bütünüyle Roma egemenliğine girer. 362’de İmparator Jilianus, Constantionopolis’ten (İstanbul) Antiokheia üstüne sefere giderken Pessinus’a uğramıştır. 366’da İmparator Valens de kenti ziyaret eder. Düşman saldırılarına karşı burayı güçlü bir şekilde destekleyerek arkasını güven altına alır bunun nedeni ise Got saldırılarından korunmaktır.

Pessinus Antik Kenti
Ballıhisar Pessinus Antik Kenti

400’de Galatia’nın bölünüşü sırasında Pessinus, “Galatia Salutaris” in payitahtı ve aynı zamanda din merkezi yapılır. Kentin en büyük tanrısı hala Kibele dir. Diodoros’a göre burada çok eski dönemlerde bile Kibele nin büyük bir tapınağı bulunuyordu. Sonraları, olasılıkla, Eumenes II. Döneminde mermerden görkemli bir tapınak yaptırdı. Strabon’a göre Romalılar da bu tapınağı kutsal sayıyor ve saygı gösteriyorlardı.

İsa’dan Sonra IV. Yüzyıl ortalarında kentte Magna Mater kültü oldukça gerilediğinden Hristiyanlık benimsendi. İmparator Julainus Magne Mater inancını yeniden güçlendirmek istediyse de başaramadı.

Bizans egemenliği sırasında adı Justinianapolis olan, ticaret yolları üzerindeki elverişli konumun sağladığı üstünlüklerden yararlanarak varlığını sürdüren Pessinus, yakınındaki İustinianpolis’in gelişmesiyle önemini yitirmeye başladı. VIII. Yüzyıl’da bir piskoposluk merkeziydi.

Pessinus kazılarında 1967 yılı ve Profesör P Lambrechts adı önemlidir. Gand – Melborurne Üniversitesi arkeologları burada bir yer altı nekropolü belirlediler. Pek çok Roma ve Bizans mezarı ortaya çıkarıldı. Kentteki en önemli kalıntı, Roma döneminde y apıldığı anlaşılan bir tapınaktır. Aslında bir Yunan tapınak türünden yola çıkılarak yapılmış olmakla birlikte, yerli özellikleriyle de dikkati çekmekte. Dar cephesinde altışar, uzun cephesinde onbirer sütünlu olan, peripteres planlı bir yapıdır.

ADS

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu