Antik KentlerEge

Allianoi Antik Kenti – Allianoi Nerede

Allianoi Antik Kenti Nerede

Allianoi Antik Kenti Nerede? Bakırçay havzasının antik çağ kentlerinden birisi olan Allianoi, Pergamum’un 23 Kilometre Kuzeydoğusunda yer almaktadır. Allianoi antik kenti günümüzde İzmir’in Bergama içesinde yer almakta ve İzmir’e uzaklığı yaklaşık olarak 20 kilometredir.

Allianoi Antik Kenti

Kocaçay ve İlyas çayı vadisinde bulunan kent bir Roma kaplıcası (Asklepion) olduğu için ün kazanmıştı. Allianoi antik dünyanın dört büyük şifa merkezlerinden birisi idi.

Antik kent 30-40 bin metrekare alan üzerine yayılmış büyük bir merkez olma özelliği taşıyordu. Romalı hatip Aelius Aristides İS II. Yüzyıl’da Hieroi Logoi (Kutsal Söz) adlı yapıtında Allianoi’den söz etmişti. Kent, Pergamon’a 120 stadium uzaklıkta ve Hadrinoterai (Balıkesir Yakınları) yolu üzerinde idi.

Aristides, sindirim yolu rahatsızlığına karşı burada çıkan şifalı sıcak sulardan yararlanmış ve sağlığına kavuşmuştu. Kent, Antik Çağ Ege dünyasnın sağlık tanrısı Asklepion’a adanmıştı.

Ortaya çıkarılan iki asklepion başı, adak heykelcikleri, kulak, el, parmak gibi hasta organlarını simgeleyen buluntular, kentin “Sağlık Tanrısı Asklepion’un Yurdu” olarak tanımlanan merkezlerden biri olduğu ortaya koyulmuştu.

Pergamum’da ikinci bir Asklepios’un Yurdu’nun keşfi, Asklepios kültürünün Anadolu’da ve özellikle de Pergamum’da daha yaygın olduğunu kanıtlıyordu. Allianoi, böylelikle dünyadaki dört asklepiondan biri olarak önem kazandı.

Allianoi antik kenti kazılarında ortaya çıkarılan eserler görkemli oluşlarıyla hayranlık uyandırmaktadır. Özellikle yarım daire planlı çeşme bugüne değin ortaya çıkarılan yapıtlar arasında en ilginç olanı idi.

İS II. Yüzyıl’da yapıldığı anlaşılan bu yapıya Anadolu’da ilk kez rastlanıyordu. Farklı girişleri ve gizli tünelleriyle birlikte, 3 m boyundaki dev bir heykele ait olan kol, el, ayak ve parmak parçalarının çıkması onun bir kült yapısı olduğunu kanıtlıyordu.

Antik Çağ Ege dünyasnın en iyi korunmuş çeşmesi, kenti K-G ve D-B doğrultusunda dörde bölen sütunlu caddelerin kesiştiği noktada, tüm görkemiyle dikkati çekiyordu. Stoa denilen, bir tarafı sütunlu, diğer tarafı dükkanlarla çevrili gölgelikli ana caddeler ise son derece genişti.

2.80 m yüksekliğinde olduğu saptanan sütunları, özenle kaplanmış levhaları, kaldırımları, yağmur sularını akaçlayan yer altı kanallarının ızgaları ile Allianoi, kentçiliğin güzel bir örneği olarak yaşamakta idi.

Arkeolojik kazılarda Allianoi’nin şarap imalathanesi, atölyeleri, iki seramik fırını, kil havuzları, avlusu sütunlarla çevrili büyük bir ev, değişi boyutlarda dükkanlar, tuvalet, ara sokaklar ve bir insula (dört yanı yollar ile çevrili toplu konut) da ortaya çıkartılmıştır.

Pergamon ve çevredeki diğer antik yerleşimlere giden bir antik bir yolun da keşfiyle Roma dönemi yol görgüsünün bir parçası çözülmüştü. İS II. Yüzyıla ait görkemli Roma köprüsü de kenti çevredeki kentlere bağlıyordu. Bunlar sayesinde, Allianoi’nin büyük bir ziyaretçi akınına uğradığı anlaşılmaktadır.

Allianoi antik kenti, tarihçi Ksenophon’un sözünü ettiği gibi, en iyi atların yetiştirdiği çevredeki geniş otlaklarda, değerli kaynak sularını Asklepios’a adanmış zengin bir kent olarak Ege dünyasında öne çıkarmış, ün kazanmıştır. Kent bu sayede gelişmiş ve önemli bir antik kent olmuştur.

Seramik işliklerinin ortaya çıkarılması da kentin tarihinin belirlenmesinde özel bir önem taşınmaktadır. Plastik kabartmalar, büyük heykellere ait çok sayıda mermer parçalar, yazıtlar, sikkeler ve kandillerin yanı sıra özgün yerinde ortaya çıkarılan cam ve kemik objeler gibi pek çok buluntu da kente ilişkin bilgilerin zenginleştirmesini sağlamıştır.

Allianoi antik kentinin Helenistik Çağ da kurulduğu ve İS XI. Yüzyıla değin önemli bir kent sağlık merkezi olarak sürekli yerleşim gördüğünü ortaya koymuştur.

Kent, en parlak dönemini İS II. Yüzyılda Roma İmparatoru Hadrianus iken yaşamıştır. Kent, Geç Antik Çağ da İS V-VI. Yüzyıllarda yaşanan göçlerle ekonomik açıdan zayıflamış; Bizans döneminde de önemini yitirmiştir.

Ancak, Antik Çağ’dan beri hiç değişmeyen 42-47 derece sıcaklığındaki suyundan, şifa niyetine yüzyıllar boyunca yararlanılmıştır.

İlya Çayı havzayı bereketli kılmaktadır. Hamam yapıları Çayın iki geçesine sıralanmıştır. Çayın üzerini örten iki tonoz hamam yapılarını birbirine bağlamaktadır.

Yaklaşık 10 bin metrekarelik kullanım alanı ile Anadolu’da bugüne değin görülen en büyük termal yapı budur.

Komplekste en az 8 havuz olması söz konusudur. Hamamın ana salonlarından birinde 1.5 m boyunda bir Afrodit heykeli yer almaktadır. Yetenek, beğeni, zevk, estetik anlayışındaki üstünlük Allianoi hamamının salt banyo yapılan bir yer olmadığını göstermektedir.

Hamam, mozaik ve heykellerle süslenmiş havuzlu salonlar, geçiş mekanları, soyunma ve dinlenme odalarıyla ince bir zevki yansıtan görkemli bir kompleks idi.

Pergamon’da sağaltma (iyileştirme, tedavi) psikoterapi ve müzik ile yapılırken burada üstün nitelikli sıcak mineral sular ile hidroterapi yapıldığı tahmin edilmektedir.

Allinaoi antik kenti 1998 yılından beri kazılmaktadır. Çünkü, 1994 yılında DSİ burada Yortanlı Barajı’nın yapımını başlatmıştır. Baraja su kurul kararı ile onay verilmiştir. Kararla ilgili tabiat varlıklarını koruma bölge müdürlüğü itiraz etse de sular altında kalma dan kaçamamıştır.

ADS

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu